De geschiedenis van de Carl Zeiss-onderneming

De werkplaats voor fijnmechanica en optica die Carl Zeiss in 1846 in Jena opende, was vanaf de beginjaren meteen een succesverhaal. Op basis van de wetenschappelijke prestaties van Ernst Abbé ontstond gaandeweg een mondiale speler op het gebied van optica. Deze succesvolle periode duurde een eeuw lang voort. De deling van Duitsland als gevolg van de politieke omstandigheden na de Tweede Wereldoorlog hadden ook een deling van de Carl Zeiss-onderneming tot gevolg.

De staatkundige wijzigingen in de voormalige DDR in 1989/1990 maakten het mogelijk dat de twee concurrenten weer samengingen om in 1990 één onderneming te vormen. Na deze hereniging werd Carl Zeiss sterker dan ooit in haar veelbewogen geschiedenis. Vandaag de dag kijkt de onderneming met optimisme en hoge verwachtingen naar de toekomst.

Hoe het allemaal begon

Op 17 november 1846 opende de 30-jarige werktuigkundige Carl Zeiss een werkplaats in een kleine winkel op Neugasse 7 in Jena. Binnen slechts enkele maanden had Zeiss, die niet alleen beschikte over een degelijke theoretische basis en goede praktische ervaring, maar ook wetenschappers en wiskundigen aan de Universiteit van Jena kende, al een klantenkring om zich heen verzameld voor wie hij wetenschappelijke apparatuur en instrumenten repareerde of vervaardigde aan de hand van de specificaties van de klanten. Daarnaast bestond zijn assortiment uit glazen, scheikundige weegschalen, tekenapparaten, telescopen, enzovoort. In 1847 zag Zeiss zich vanwege het succes van zijn onderneming ertoe genoodzaakt een assistent en leerling aan te nemen en om twee werkruimten te huren op Wagnergasse 34. In de zomer van 1847 richtte Zeiss op aanraden van zijn leermeester, de plantkundige Mattias Jacob Schleiden, zijn aandacht op het bouwen van een eenvoudige microscoop. In september 1847 vervaardigde hij de eerste loepmicroscopen.



Begin jaren vijftig van de negentiende eeuw kregen de Zeiss-werkplaatsen - die inmiddels onder microscopisten een goede reputatie genoten vanwege het uiterst nauwkeurige vakmanschap - te maken met een toenemende vraag naar observatie-instrumenten. Indertijd nam de belangstelling onder wetenschappers en medische professionals in samengestelde microscopen toe omdat die de enige instrumenten waren die konden vergroten in de door hun gewenste mate. De tijdrovende proefondervindelijke methode die nodig was om optische systemen te bouwen weerhield Zeiss er aanvankelijk van zulke instrumenten te bouwen, vooral ook omdat hij ervan overtuigd was dat het mogelijk moest zijn de individuele elementen van de optische systemen wetenschappelijk te bepalen. De concurrentie dwong hem er echter toe om vanaf 1857 samengestelde microscopen te bouwen op de traditionele wijze.

Vroege jaren

Carl Zeiss is een onderneming met een lange traditie, die in Jena in 1846 door Carl Zeiss werd opgericht als een werkplaats voor fijnmechanica en optica.

Vanaf 1872 werden de in Jena vervaardigde microscopen gebouwd aan de hand van wetenschappelijke berekeningen en hadden daarmee sterk verbeterde optische eigenschappen. Deze technologische vooruitgang, waarmee de onderneming mondiale erkenning kreeg, was het werk van de wis- en natuurkundige Ernst Abbé, die in 1876 een stille vennoot van de optische werkplaats werd.

Abbés theorie over beeldvorming in de microscoop en de "sine-conditie" die zijn naam draagt, vormen de basis voor alle hoogpresterende optica.

Deze website maakt gebruik van cookies. Cookies zijn kleine tekstbestanden die door websites op uw computer opgeslagen worden. Cookies worden veelvuldig gebruikt en helpen webpagina's met een geoptimaliseerde weergave en het verbeteren daarvan. Door gebruik te maken van onze webpagina's gaat u daarmee akkoord. meer