Back To Top

Categorie

Onze ogen - onze vensters op de wereld

Onze ogen werken als een camera waarin talloze onderdelen perfect met elkaar samenwerken. Dit is goed nieuws want ons zicht is ons belangrijkste zintuig

Voor de meeste mensen spreekt het voor zich: u opent uw ogen en u ziet de wereld. Als de digitale wekker afgaat, ziet u de rode getallen en het plafond, dat misschien wel weer een likje verf kan gebruiken. Door te zien krijgen wij 80% van onze zintuigelijke indrukken binnen.
Het gemiddelde mensenoog heeft een doorsnee van 24 millimeter en weegt maar net 7,5 gram. 6 gram daarvan is water en de resterende 1,5 gram is celweefsel. Dat zijn lage materiaalkosten voor zo'n krachtige en levendige camera. We weten nog niet precies hoe het deze twee knikkervormige organen lukt zo'n perfect beeld van onze omgeving te geven.

Onze ogen - onze vensters op de wereld

De elementaire functies zijn al uitgelegd. Net als een camera hebben de ogen hun eigen optische systeem. De belangrijkste onderdelen van het oog zijn:

 

  • hoornvlies
  • harde oogrok
  • iris en pupillen
  • achterste en voorste oogkamer
  • ooglens
  • ciliair lichaam
  • glasachtig lichaam (corpus vitreum)
  • netvlies
  • vaatvlies (choriodea)
  • oogzenuw (nervus opticus)
  • fovea centralis

 

Gedetailleerde beschrijving van hoe de optica van de ogen werken

Of u nu het nieuwste modeblad doorbladert of naar een spannende voetbalwedstrijd op tv kijkt - de lichtstralen die vanaf het blad of de tv weerkaatsen dringen door tot onze ogen. Als eerste raken ze het hoornvlies. Hoornvlies is zichtbaar en voelbaar vanaf de buitenkant en moet zaken zoals stof en schadelijke dampen het hoofd bieden.

Voorbij het hoornvlies passeren de lichtstralen door de voorste oogkamer en de pupil in de iris. De iris wordt ook wel regenboogvlies genoemd, vanwege de fraaie kleur. De iris, zoals deze van buitenaf wordt waargenomen, bepaalt de kleur van onze ogen. Een donker oog is veel sterker gepigmenteerd dan een licht oog. De voorste oogkamer is gevuld met kamervocht.

Ons hoornvlies en onze ooglens worden gevoed met de drie kubieke centimeter kamervocht die dagelijks wordt geproduceerd. Een geavanceerd afvoersysteem zorgt ervoor dat overbodig vocht probleemloos wordt afgevoerd. De taak van de iris is dezelfde als die van de opening van een camera.

Deze verwijdt of vernauwt de pupil. De iris kan heel nauwkeurig regelen hoeveel lichtstralen het oog bereiken. Het kan uitzetten of samentrekken afhankelijk van de lichtsterkte. Bij een zeer grote lichtsterkte kan deze inkrimpen tot maar liefst 1,5 millimeter. Als het erg donker is, kan de iris zich maar liefst 8 millimeter ver opensperren.

Hoe werkt ons gezichtsvermogen?

Hoe werkt ons gezichtsvermogen?

Vervolgens dringen de lichtstralen verder door, helemaal tot aan de ooglens. De lens heeft een doorsnee van ongeveer 9 millimeter en is 4 millimeter dik. Om de lens heen zitten de ciliaire spieren. Het lijkt wel wat op de zoomfunctie in een camera.

 

Als u naar iets in de verte kijkt, is de spier relatief ontspannen. Maar als u op uw horloge kijkt, spant de spier zich. Als gevolg daarvan kromt de lens en neemt de refractiesterkte toe. Dit wordt gemeten in dioptrie.

 

Nabijgelegen voorwerpen kunnen door de gekromde lens uitermate scherp worden gereproduceerd. Dit proces wordt  accommodatie genoemd. Het vermogen tot accommodatie is uitermate efficiënt, met name bij jongere mensen. 12-jarigen met gezonde ogen kunnen objecten uitermate scherp waarnemen tot op een afstand van maar liefst 8 centimeter. Voor iemand van in de veertig is dit 17 centimeter en tegen de tijd dat men in de 70 is, is die afstand gegroeid tot één meter.

 

Overigens: 95% van onze gezichtsscherpte is samengebald in één kleine punt in het netvlies. Dit plekje met een doorsnee van slechts 2 millimeter heet de macula, of de gele vlek. In de fovea centralis is het aantal kegeltjes dat verantwoordelijk is voor het waarnemen van kleur zeer hoog. Het punt waar het scherpste zicht is, bevindt zich dus in ons netvlies.

 

In het netvlies bevinden zich ook de staafjes die verantwoordelijk zijn voor zicht in het donker en schemerdonker. Het glasachtig lichaam vult het achterste deel van het oog op en bestaat uit een gelei-achtige substantie. Dit beschermt en ondersteunt het netvlies en het oog. Het heeft een elastische structuur en werkt als een schokbreker als er ineens druk op de oogbal wordt uitgeoefend.

En wat gebeurt er in het netvlies?

Uiteindelijk komt het licht toe op het netvlies. De belangrijkste onderdelen van het netvlies zijn de eerdergenoemde staafjes en kegeltjes. Dit zijn fotoreceptoren en iedereen heeft daar iets minder dan 130 miljoen van.

De staafjes en kegeltjes hebben heel verschillende taken: de meer dan 120 miljoen staafjes produceren licht-donkercontrast en leveren grijze tinten. Ondertussen maken de zeven miljoen kegeltjes het ons mogelijk de wereld om ons heen in al haar kleurenrijkdom te aanschouwen - maar alleen als ze voldoende licht krijgen. Mensen hebben, zoals de meeste primaten, drie verschillende types kegeltjes.

Daarom kunnen wij het verschil zien tussen rood, groen en blauw. Dit zijn de primaire kleuren. Veel andere kleuren kunnen daarvan worden afgeleid. Mensen nemen elektromagnetische straling met golflengten tussen 380 en 780 nanometer waar als licht. Een voorbeeld: een golflengte tussen 650 en 700 nanometer activeert het signaal "rood".

De oogzenuw begint achter het oog en loopt door tot het zichtcentrum in de hersenen. Daar wordt de visuele informatie vanuit het netvlies doorgegeven. Het zichtcentrum ligt in het achterhoofd, waar de visuele informatie wordt verwerkt. Daar wordt een omgekeerd beeld gevormd dat door de hersenen - of, exacter, door de hersenschors - wordt omgedraaid. Het feitelijke zien is dus niet iets wat in het oog gebeurt, maar in onze hersenen, die het beeld tot stand brengen.

Gerelateerde Artikelen

Kan de verkeerde bril of slecht licht uw ogen beschadigen?
Hoe werkt kleurenzicht?
Carl Zeiss, Ernst Abbe en Otto Schott – A Winning Team
Brillen voor veraf en leesbrillen
Zicht inzichtelijk gemaakt: ZEISS gaat op zoek naar de fundamentele processen van het gezichtsvermogen
 

Deze website maakt gebruik van cookies. Cookies zijn kleine tekstbestanden die door websites op uw computer opgeslagen worden. Cookies worden veelvuldig gebruikt en helpen webpagina's met een geoptimaliseerde weergave en het verbeteren daarvan. Door gebruik te maken van onze webpagina's gaat u daarmee akkoord. meer

OK