Algemeen

Hoe wordt een brillenglas gemaakt?

Loading the player...

Er zijn twee verschillende basismaterialen en twee verschillende productietechnieken. Op maat gemaakte precisiebrillenglazen, ook gekend als brillenglazen op voorschrift, worden nu geproduceerd met behulp van ZEISS freeform-technologie, ongeacht of ze van plastic of glas worden gemaakt. Standaard brillenglazen (vooraf afgewerkte brillenglazen) worden normaal geproduceerd met een gietproces.

Voor eenvoudige, goedkope oplossingen kiest de opticien normaal gesproken voor vooraf afgewerkte brillenglazen, bijv. voor unifocale brillenglazen of glazen voor een leesbril. De optische sterktes van deze standaard brillenglazen zijn niet aangepast aan elke brildrager, maar ze stemmen overeen met zijn of haar zichtprofiel. Op maat gemaakte brillenglazen worden geproduceerd op voorschrift. Dit betekent dat de opticien het persoonlijk profiel van de brildrager meet. De brillenglazen worden vervolgens op basis van deze afmetingen geproduceerd. Deze verschillen zorgen niet alleen voor de verschillende leveringstijden, maar ook voor de verschillende prijzen van de brillenglazen. Alles begint met een bezoek aan de opticien, waarbij het benodigde voorschrift voor de brildrager en zijn of haar persoonlijk zichtprofiel wordt bepaald. Dit proces staat gekend alsrefractie. Wat gebeurt er hierna? Hoe wordt een modern, op maat gemaakt brillenglas geproduceerd?

 

  Plastic (organisch materiaal)
Glas
Brillenglazen

Unifocaal, multifocaal, brillenglazen voor speciale doelstellingen

Zonnebrilglazen

Unifocaal, multifocaal, brillenglazen voor speciale doelstellingen

Zonnebrilglazen

Refractie-index 1.5 - 1.74 1.5 - 1.92
Op maat gemaakte brillenglazen (productie op voorschrift) Freeform-technologie

Freeform-technologie

Slijpen en polijsten

Standaard brillenglazen Gietproces
Gietproces en slijpen
Coatings

Harde lak, antireflectiecoating, Clean Coat en andere coatings

Kleuren, verloopkleuren en dompelkleuren: elke kleur is mogelijk

Antireflectiecoating, Clean Coat en andere coatings

Kleuren, verloopkleuren en dompelkleuren met behulp van een vacuümproces: elke kleur is mogelijk


De productie van brillenglazen op voorschrift in tien stappen

1// Voorbereiding bestelling

Order preparation

Nadat de opticien de afzonderlijke bestelling naar ZEISS heeft verzonden, begint het voorbereidingsproces van de bestelling:  elk brillenglas wordt eerst afzonderlijk berekend en de vereiste gegevens voor productie worden gegenereerd. De gegevens worden opgeslagen op een chip in een transportbakje. De twee half afgewerkte brillenglazen (links en rechts) worden automatisch uit de voorraad gehaald en in het bakje geplaatst. Nu begint de reis: transportbanden brengen het bakje van het ene station naar het andere.

2// Blokkeren

Blokkeren

Blokkeren is nodig om ervoor te zorgen dat het brillenglas stevig en in de juiste positie in de bewerkingsinstallaties wordt geplaatst. Voordat het reeds afgewerkte vooroppervlak van het half afgewerkte brillenglas op het blokkeergereedschap wordt geplaatst, wordt een beschermende lak op het oppervlak aangebracht. Het materiaal dat wordt gebruikt om het brillenglas op het blokkeergereedschap te plaatsen, is een metaallegering met een laag smeltpunt. Het half afgewerkte brillenglas wordt zo op zijn plaats "gelast" voor de volgende verwerkingsstappen (vormen, polijsten en graveren).

3// Vormen

Vormen

In ZEISS freeform-technologie is het vooroppervlak van het half afgewerkte brillenglas al afgewerkt en heeft al een optische sterkte. De aanpassing van het brillenglasontwerp aan elke afzonderlijke brildrager gebeurt aan de achterzijde zodat de brildrager een optimaal zicht heeft. Dit vormingsproces gebeurt met behulp van een geautomatiseerd CNC-freesproces met 5 assen. De vorm en optische sterkte worden in ongeveer 90 seconden gecreëerd. De vereiste gegevens voor het vormingsproces worden vanaf een centrale server doorgestuurd. Het vormingsproces omvat het beperken van de diameter, afschuinen met een freestechniek en afwerking met natuurlijke diamant. Dankzij de minimale oppervlakteruwheid na de afwerking, kan onmiddellijk worden gepolijst zonder de vorm of de stralen van het brillenglas te beïnvloeden.

4// Polijsten en graveren

Polijsten en graveren

In het 'zachte' polijstproces dat ZEISS heeft ontwikkeld, wordt het oppervlak gedurende 60 tot 90 seconden zo gepolijst dat er geen enkele oneffenheid meer achterblijft. Het eerder gevormde freeform-oppervlak blijft intact, een kwaliteitsaspect van ZEISS. Om te garanderen dat elke opticien en brildrager kan zien dat hij een echt ZEISS-brillenglas ontvangt, wordt er met een laser een 'Z' op het oppervlak van het glas gegraveerd. Op verzoek kunnen ook de initialen van de brildrager worden gegraveerd.

5// Deblokkeren en reinigen

Deblokkeren en reinigen

Het blokkeermateriaal wordt gesmolten in heet water waardoor het brillenglas voorzichtig van het hulpmiddel kan worden verwijderd. De metaallegering wordt volledig gerecycleerd.
Het reinigingsproces wordt in verschillende stappen uitgevoerd in een borsteleenheid die erg op een carwash lijkt. Er worden verschillende reinigingsmiddelen en uiterst zuiver water gebruikt. Tot slot worden de brillenglazen gedroogd met een apparaat dat op een haardroger lijkt.

6//Kleuren

Tinting

Ongeacht of een enkele kleur, een verloopkleur, een speciale kleur of medisch voorgeschreven kleur wordt gevraagd, plastic brillenglazen kunnen in elke gewenste kleur worden gekleurd. De gebruikte verf is dezelfde als die om textiel te kleuren. In een dompelproces dringen de verven diep door in het oppervlak van het plastic materiaal. Op glazen brillenglazen worden de kleuren aangebracht in lagen metaaloxides, waardoor de kleurkeuze beperkt is.

7// Coaten

Coaten

In het dompelproces wordt een lak op het brillenglas aangebracht om het krasbestendig te maken. Er worden speciaal aangepaste lakken gebruikt voor de verschillende plastic materialen met verschillende refractie-indices. De harde beschermende coating is ongeveer twee micron dik. Na ultrasone reiniging wordt de antireflectiecoating aangebracht met behulp van een vacuümproces. De afzonderlijke brillenglazen worden in speciale rekken geplaatst die men 'calottes' noemt. Een moderne coating heeft tot 9 afzonderlijke lagen. Het geheel is ongeveer 400 nanometer dik. De laatste laag maakt het oppervlak van het brillenglas uiterst glad, waardoor het zowel vuil- als waterbestendig is (het 'lotuseffect'). Deze coating is slechts ongeveer 10 nanometer dik, dat is ongeveer de lengte die gras groeit in 10 seconden!

8// Kwaliteitscontrole

Kwaliteitscontrole

Elk brillenglas wordt vóór levering grondig gecontroleerd. De kwaliteitscontrole omvat een visuele inspectie op stof, schade en de juiste restreflectiekleur. Machines worden gebruikt om te controleren of elk afzonderlijk brillenglas voldoet aan de specificaties: refractiesterkte, as, cilinder, dikte, ontwerp, diameter, enz. Het brillenglas wordt precies uitgelijnd met behulp van de microgravering met de 'Z' en de meting van de dioptrische sterktes in licht met een elektronische focimeter, om te garanderen dat de stempel correct wordt geplaatst. Dit is belangrijk voor een correcte plaatsing van het brillenglas in het montuur door de opticien.

9// Verzending

Verzending

De leveringsbon wordt afgedrukt en de brillenglazen worden aan de leveringsbon toegewezen, de verpakking verloopt automatisch en de garantiekaart wordt er bijgevoegd. Het verpakkings- en verzendproces gebeurt met behulp van een streepjescode. De automatische toewijzing van de bestellingen aan dozen voor ophaling door een transportbedrijf is de laatste stap die bij ZEISS Vision Care wordt uitgevoerd. De afgewerkte brillenglazen worden twee keer per dag verzonden met een pakjesdienst, via lucht- of wegtransport.

10// Beglazing

Montage

Beglazing, de term die wordt gebruikt voor het proces van het in het montuur plaatsen van de brillenglazen, gebeurt bij de opticien. Ook hier is uiterste precisie vereist, omdat onjuist geplaatste brillenglazen de zichtkwaliteit kunnen beïnvloeden en zelfs kunnen leiden tot zichtbare aberraties. Zo wordt de bril waardeloos.


Standaard brillenglazen en half afgewerkte brillenglazen

Half afgewerkte brillenglazen

Semi-finished lens

Het startpunt voorfreeform-productie is een half afgewerkt brillenglas, ook bekend als puck omwille van de gelijkenis met een ijshockeypuck. Deze worden geproduceerd in een gietproces dat ook wordt gebruikt om standaard brillenglazen te produceren. De half afgewerkte brillenglazen worden geproduceerd in een gietproces. Hier worden vloeibare monomeren eerst in gietvormen gegoten. Er worden verschillende stoffen toegevoegd aan de monomeren, bijvoorbeeld initiators en UV-absorptiemateriaal. De initiator brengt een chemische reactie op gang die leidt tot het uitharden van het brillenglas terwijl het UV-absorptiemateriaal de UV-absorptie van de brillenglazen verhoogt en vergeling voorkomt.

Gietvormen

Gietvormen

Gietvorm

Gietvormen zijn vereist voor het gietproces. De gietvormen hebben de negatieve vorm van het gewenste oppervlak van het plastic brillenglas. De twee gietvormen worden samengehouden door een afdichtring, een pakking genoemd. De pakking zorgt ervoor dat er een bepaalde afstand is tussen de twee gietvormen. Het vloeibare monomeer wordt in de gietvormen gegoten en hardt uit tot een polymeer, het plastic brillenglas dus.

Half afgewerkte positieve en negatieve brillenglazen

Half afgewerkte positieve en negatieve brillenglazen

Uit één half afgewerkt brillenglas kunnen brillenglazen met verschillende dioptrische sterktes worden gemaakt. De kromming van de voor- en achteroppervlakken geeft aan of het brillenglas een positieve of negatieve sterkte zal hebben.

Polymerisatie

Polymerisatie

Precieze temperatuurregeling is essentieel voor een kwalitatieve polymerisatie.

Na het vullen worden de gietvormen urenlang blootgesteld aan een thermisch proces. Het half afgewerkte brillenglas wordt met andere woorden 'gebakken'. Door toevoeging van warmte wordt de initiator geactiveerd waardoor een chemische reactie op gang komt (polymerisatie of polyadditie) die door warmteafgifte (exothermische reactie) ervoor zorgt dat het materiaal uithardt. Hier begint het startmateriaal lange moleculeketens te vormen. Een catalysator heeft dezelfde werking als bakpoeder.

Afhankelijk van de vereiste refractie-index worden verschillende startmaterialen en chemische reacties gebruikt. Er wordt één startmonomeer gebruik voor CR 39, maar voor brillenglazen met de indices 1,6 tot 1,74 zijn bijvoorbeeld twee monomeren nodig. Deze twee monomeren worden deel van een chemische reactie, polyadditie genoemd. Het productieproces voor materialen met hoge index is aanzienlijk langer en duurt tot 48 uren.

Temperen

Temperen

Plastic brillenglas in een sterktetester

Tijdens het uithardproces krimpt het volume tussen de gietvormen. Plastic brillenglazen met een index van 1,5 krimpen tot 14%, bij een refractie-index van 1,67 is dit ongeveer 9%. De elastische pakkingen moeten zich aan deze krimping aanpassen en kunnen slechts één keer worden gebruikt in een productieproces. Omwille van ecologische redenen zijn deze pakkingen gemaakt van recycleerbaar materiaal.
Na polymerisatie wordt de pakking verwijderd en wordt het plastic brillenglas uit de gietvormen verwijderd. Een hittebehandelingsproces, tempering genoemd, beperkt de druk binnenin het brillenglas.
Na grondige inspectie en reiniging kunnen de gietvormen opnieuw worden gebruikt. Afhankelijk van de productietechniek kan een gietvorm tot 100 keer worden gebruikt.

Standaard brillenglazen

Standaard brillenglazen

Plastic standaard brillenglazen (hier gemaakt van CR39 met negatieve sterkte), klaar voor beglazing

Standaard brillenglazen kregen deze naam omdat ze niet op voorschrift zijn geproduceerd maar op voorraad worden gehouden tot een opticien deze bestelt. Deze brillenglazen kunnen met de giettechniek worden geproduceerd. De technologie is eigenlijk dezelfde als de gebruikte technologie voor half afgewerkte brillenglazen. Nadat de nieuwe brillenglazen of 'pressings' zijn uitgehard, krijgen ze een harde beschermingslaag en coating.

Glazen brillenglazen

Glazen brillenglazen

Startmaterialen voor hoogkwalitatief gesmolten glas

Glazen brillenglazen worden ongeveer zoals plastic brillenglazen geproduceerd. Hier kan er opnieuw freeform-technologie worden gebruikt om aangepaste brillenglazen te produceren of om standaard brillenglazen te produceren met behulp van de gietmethode. In sommige gevallen wordt nog steeds de traditionele techniek van schuren en polijsten van half afgewerkte brillenglazen gebruikt. Het warme, vloeibare glas wordt gebruikt om een brillenglas te maken waarvan de voorzijde vervolgens wordt afgewerkt. Het vooroppervlak wordt voorgeschuurd of 'opgeruwd' om het een precieze vorm te geven met behulp van een diamantschuurapparaat. Vervolgens wordt een fijner apparaat gebruikt om opnieuw het oppervlak te schuren. Daarna is het uiterst glad. Het oppervlak wordt doorzichtig door te polijsten. Slechts dan wordt het optisch effectief. Het achterste oppervlak van voorschriftbrillenglazen (voorschriftopperlak) wordt niet afgewerkt tot de bestelling voor het brillenglas wordt ontvangen. Het achterste oppervlak wordt ook opgeruwd, fijn geschuurd en gepolijst. Hier wordt het voorste oppervlak beschermd tegen schade met behulp van een laklaag. Het resulterende brillenglas heeft de vereiste dioptrische sterkte en kan een antireflectiecoating of andere verbeteringen krijgen.

Deze website maakt gebruik van cookies. Cookies zijn kleine tekstbestanden die door websites op uw computer opgeslagen worden. Cookies worden veelvuldig gebruikt en helpen webpagina's met een geoptimaliseerde weergave en het verbeteren daarvan. Door gebruik te maken van onze webpagina's gaat u daarmee akkoord. meer